В первой половине 1940‑х годов Якутская АССР столкнулась с острой нехваткой собственных национальных театральных кадров. Этот вопрос постоянно находился в центре внимания региональных властей.
В письме Управления по делам искусств при СНК ЯАССР заместителю Председателя Совнаркома РСФСР от 23 августа 1943 года содержалось предложение открыть в Якутске с осени детскую музыкально-хореографическую школу на 70 мест с полным интернатом. Планировалось, что набор будет проводиться среди талантливых ребят из районов республики.
В нашем фонде хранится постановление Совета Народных Комиссаров РСФСР от 24 сентября 1943 года «Об организации в Якутской АССР детской музыкально-хореографической школы и театральной студии». Именно этот документ послужил официальным основанием для создания учебного заведения.
Якутская республиканская детская музыкально-хореографическая школа-семилетка начала свою работу в 1944 году. Первый набор учащихся прошел в ноябре. В него вошли воспитанники детских домов из Вилюйска, Нюрбы, Сунтара, Олекминска, Намцев и самого Якутска.
Непосредственным инициатором и организатором открытия школы выступил Марк Николаевич Жирков – композитор, общественный деятель и основоположник якутской профессиональной музыки. Именно его настойчивость, неоднократные поездки в Москву и энергичные хлопоты сыграли решающую роль в появлении первого музыкального учебного заведения республики.
В дальнейшем эта школа создала прочный фундамент для всей системы музыкального образования Якутии и стала отправной точкой для развития национальной музыкальной культуры.
1940-с сыллар бастакы аҥаардарыгар Саха сиригэр национальнай тыйаатыр үлэтигэр кадр боппуруоһа сытыытык турбута. Маны рсепублика саламтата болҕомто киинигэр туруорара.
Искууство киэҥ эйгэтин салайар Управление Совнарком бэрэссэдээтэлин солбуйааччытыгар 1943 сыл атырдьах ыйын 23 күнүгэр суруйбут суругар Дьокуускайга 70 миэстэлээх, толору интернаттаах оҕо музыкальнай-хореографическай оскуолатын арыйар туһунан этиитин киллэрбитэ. Өрөспүүбүлүкэ оройуоннарыттан талааннаах оҕолору талан ылыы былааннанара.
Архыыпка РСФСР Совнаркомун 1943 сыл балаҕан ыйын 24 күнүнээҕи «Саха сиринээҕи оҕо музыкальнай-хореографическай оскуолатын уонна тыйаатыр студиятын тэрийэр туһунан» уурааҕа харалтаҕа баар. Бу ааттаммыт докумуон оскуола аһыллыытыгар тирэх буолбута.
Өрөспүүбүлүкэтээҕи оҕо музыкальнай-хореографическай сэттэ кылаастаах оскуолата үлэтин 1944 сыллаахха саҕалаабыта. Бастакы үөрэнээччилэри талан ылааһын сэтинньи ыйга буолбута. Оскуолаҕа Бүлүү, Ньурба, Сунтаар, Өлүөхүмэ, Нам оҕо дьиэлэрин иитиллээччилэрэ уонна Дьокуускай куорат оҕолоро талыллан киирбиттэрэ.
Оскуоланы арыйыыга быһаччы көҕүлээччинэн уонна тэрийээччинэн композитор, общественнай деятель, саха профессиональнай музыкатын төрүттээччи Марк Николаевич Жирков буолбута. Кини туруорсуута, Москуба куоракка элбэхтэ сылдьан сүүрүүтэ-көтүүтэ өрөспүүбүлүкэҕэ бастакы музыкальнай үөрэх тэрилтэтэ арылларыгар сүрүн оруолу оонньообута.
Кэнники бу оскуола Саха сирин музыкальнай үөрэхтээһинигэр тирэх буолбута уонна национальнай музыкальнай культура сайдыытыгар олук уурбута.
Сахалыы тылбаастаата Михайлова С.Э.