11 октября 1938 года газета «Социалистическая Якутия» опубликовала заметку о планах строительства нового кинотеатра в Якутске. В сообщении говорилось, что начнется возведение нового кинотеатра со зрительным залом на 500 мест, фойе и подсобными помещениями.
Это событие стало важной вехой: впервые на вечной мерзлоте планировалось построить крупное двухэтажное каменное здание гражданского назначения. Место было выбрано не случайно – кинотеатр возводился на участке, где с 1913 по 1928 год работал частный «Кинематограф Приютова».
Несмотря на начало Великой Отечественной войны, строительство не остановили. В мае 1942 года состоялось открытие кинотеатра «Центральный». При возведении впервые применили инновационную технологию – железобетонные основания-стулья (разработка архитектора Ефима Жорницкого), что позволило надежно строить на вечной мерзлоте. В
2025 году здание получило статус объекта культурного наследия регионального значения. Представляем вам заметку 1938 года, сохранившуюся в нашем архиве.
1938 сыл алтынньы 11 күнүнээҕи «Социалистическая Якутия» хаһыат сирэйигэр Дьокуускайга саҥа киинэ тыйаатыра тутуута былааннанарын туһунан суруллубута. 500 миэстэлээх көрөр саалалаах, фойелаах уонна көмө хостордоох саҥа киинэ тыйаатырын тутуута саҕаланыахтааҕын биллэриллибитэ.
Бу биллэрии бэлиэ сонун этэ: ирбэт тоҥҥо аан бастакы икки этээстээх улахан таас дьиэни, норуокка аналлаах тутууну былаан быһыытынан киллэрбиттэрэ. Тутуллар сирэ мээнэ талыллыбатаҕа – киинэ тыйаатыра 1913 сылтан 1928 сылга диэри Приютов чааһынай киинэ дьиэтэ үлэлээбит сиригэр тутуллубута.
Аҕа дойду Улуу сэриитэ саҕаламмытын үрдүнэн, тутууну тохтоппотохторо. 1942 сыл ыам ыйыгар «Центральнай» киинэ тыйаатыра үөрүүлээхтик аһыллыбыта. Тутууга аан бастаан саҥа технология – бетон олоҕо (архитектор Ефим Жорницкай айыыта) туһаныллыбыта. Бу саҥа ньыма ирбэт тоҥҥо дьиэни эрэллээхтик тутар кыаҕы биэрбитэ.
2025 сылга «Центральнай» киинэ тыйаатыра «регион таһымнаах культурнай нэһилиэстибэ объега» диэн туругу ылбыта.
Биһиги архыыппытыгар хараллан сытар 1938 сыллаахха тахсыбыт суруйууну эһиэхэ билиһиннэрэбит.
Сахалыы тылбаастаата Михайлова С.Э.