Деревянные подсвечники служили незаменимыми спутниками в повседневной жизни, сопровождая в перекочевках и делая долгие ночи теплее и уютнее.
Наиболее распространенным типом был дорожный подсвечник. Без этого предмета не обходилась ни одна кочевка. Его конструкция отличалась продуманной функциональностью, продиктованной условиями жизни в тайге и тундре. Типичный дорожный подсвечник изготавливался из цельного куска дерева. В документе, составленном Обществом изучения ЯАССР в 1938 году, сохранилась зарисовка подобного изделия из осины. В сквозное отверстие верхней части вставлялась свеча. Нижний конец обязательно заострялся, что позволяло надежно воткнуть подсвечник в земляной пол чума, в снег или песок.
Наряду со скромными дорожными подсвечниками, мастера изготавливали предметы более художественной формы. На второй зарисовке можно увидеть красивый подсвечник 1928 года, найденный в селе Нелькан. Он выполнен из дерева и железа, с художественным оформлением в виде узоров. На всех зарисовках указано имя мастера – А. Никифоров.
Деревянный подсвечник занимал важное место в системе якутских бытовых предметов. Теплый свет создавал ту особую атмосферу домашнего уюта, озаряя зимние вечера в балагане и сопровождая рассказы старейшин.
Мастан оҥоһуллубут «бэспиһиэнньик» (чүмэчи турар мас иһитэ) күннээҕи олоххо солбуллубат аргыс буолара, көһүүлэргэ уонна уһун түүннэргэ дьиэни бүөмнээн ичигэс оҥороро.
Ордук тарҕаммыт көрүҥүнэн суол бэспиэһинньигэ буолар. Бу мала суох биир да көһүү, барыы-кэлии буолбат этэ. Кини аһаҕас халлаан анныгар – тайҕаҕа уонна туундараҕа сылдьан туттарга анаан оҥоһуллубут этэ. Бэспиһиэнньик биир бөдөҥ мастан оҥоһуллара. 1938 сыллаахха Саха сирин чинчийэр уопсастыбатын оҥорбут докумуонугар, тэтиҥтэн оҥоһуллубут маннык оҥоһук уруһуйа хаалбыт. Үөһээ өттүнээҕи дириҥ үүтүгэр чүмэчи угуллара. Аллараа өттө хайаан да сытыыланар этэ, ол иһин тордох муостатыгар, хаарга эбэтэр кумахха бэспиһиэнньиги анньарга табыгастаах этэ.
Барарга-кэлэргэ наар туттуллар бэспиһиэнньиктэри таһынан маастардар уустаан ураннаан эмиэ оҥороллоро. Ол туоһута — иккис уруһуйга 1928 сыллаахха Нелькан сэлиэнньэтиттэн булуллубут кэрэ дьүһүннээх бэспиһиэнньик. Бу мал мастан уонна тимиртэн, оһуорунан-бичигинэн киэргэтиллибит. Бары уруһуйдарга маастар аата суруллубут – А. Никифоров.
Мас бэспиһиэнньик саха олоҕор-дьаһаҕар улахан суолталаах миэстэни ылара. Сылааһынан тыгар уот кыһыҥҥы тымныы киэһэлэри, кырдьаҕастар кэпсээннэрин доҕуһуоллаан ураты, сылаас, истиҥ эйгэни биэрэрэ.
Сахалыы тылбаастаата Михайлова С.Э.